Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody „Salamandra”
 


Susły – reintrodukcja trwa!

Coraz częstszy widok na łące pod Kamieniem Śląskim

Coraz częstszy widok na łące pod Kamieniem Śląskim
Fot. Marcin Karetta

W lipcu, na łące między Kamieniem Śląskim a Kamionkiem, wypuściliśmy kolejne susły – tym razem 64 osobniki. To już trzecia z rzędu i ostatnia grupa susłów moręgowanych, wypuszczona na tym stanowisku. Podczas obserwacji prowadzonych przy okazji obozu monitoringowego ustalono, że większość naszych podopiecznych wybrała centralną część łąki. Jak na razie nie stwierdzono obecności susłów na sąsiadującym z łąką lotnisku. Tegoroczne wyniki liczenia używanych nor susłów są nieco gorsze niż w roku ubiegłym. Wynika to prawdopodobnie z faktu, iż w trakcie trwania obserwacji część łąki przykryta była suszącym się sianem, uniemożliwiającym dokładną penetrację całej powierzchni.

Koniec akcji wypuszczania susłów pod Kamieniem Śląskim nie oznacza oczywiście końca naszych działań w tym miejscu. W kolejnych latach zamierzamy kontynuować obserwacje tworzącej się populacji i w przypadku pojawiania się niespodziewanych problemów ingerować, jeśli będzie to konieczne.

Borys Kala



























Wiosenne warsztaty przyrodnicze

Naśladowanie głosów sów to niełatwe zadanie

Naśladowanie głosów sów to niełatwe zadanie
Fot. Marek Maluśkiewicz

Ponad 100 uczniów szkół podstawowych i gimnazjów wzięło udział w warsztatach przyrodniczych zorganizowanych w kwietniu przez Nadnoteckie Koło PTOP „Salamandra”. Trwające 5 godzin spotkanie rozpoczęło się w Powiatowym Centrum Informacji Przyrodniczej w Białej koło Trzcianki. Uczniowie mieli okazję zobaczyć, co najczęściej pada ofiarą sów, co kryje w sobie ptasia wypluwka oraz jak rozpoznawać sowie głosy. Podczas krótkiej wycieczki doliną Noteci obejrzeli też okoliczne łąki i torfianki oraz dowiedzieli się m.in., dlaczego warto chronić śródpolne zadrzewienia, a także jakie gatunki roślin i zwierząt można spotkać nad Notecią. Po każdej pogadance odbywały się konkursy wiedzy przyrodniczej, dotyczące omawianych zagadnień. Zadaniem ich uczestników było m.in. rozpoznawanie ptasich głosów, oznaczanie gatunków roślin i zwierząt czy wyjaśnienie, dlaczego nie należy wypalać traw. Po powrocie do Białej zwycięzcy otrzymali plecaki i nagrody książkowe. Upominki trafiły też do wszystkich uczestników konkursów. Nagrody i dyplomy wręczył goszczący na warsztatach Tadeusz Teterus – zastępca starosty powiatu czarnkowskotrzcianeckiego. Dla biorących udział w warsztatach przygotowano poczęstunek; czynne też było, cieszące się sporym zainteresowaniem, stoisko Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody „Salamandra”.

Marek Maluśkiewicz
























Inwentaryzacja przyrody w lasach

Tegoroczny sezon wegetacyjny był szczególnie pracowity dla polskich przyrodników. Lasy Państwowe rozpoczęły ogólnopolską akcję inwentaryzacji walorów przyrodniczych lasów, włączając w nią wszystkich dostępnych specjalistów.

Kolonia nocków Natterera w Nadleśnictwie Karczma Borowa

Kolonia nocków Natterera w Nadleśnictwie Karczma Borowa
Fot. Andrzej Kepel

Inwentaryzacją objęto większość gatunków i siedlisk leśnych, dla ochrony których należy tworzyć obszary Natura 2000. Pomimo że u podstaw pomysłu przeprowadzenia tych badań legła chęć wykazania, że propozycje sieci Natura 2000, przygotowane przez „zielonych”, są niewłaściwe, organizacje ekologiczne zdecydowały się pomóc w jej przeprowadzeniu. Wyszliśmy z założenia, że każda dodatkowa wiedza może tylko pomóc w jeszcze lepszym wyznaczeniu sieci. Wszak dla wielu gatunków czy siedlisk propozycje są wciąż zbyt skromne z prostego powodu – zbyt małej wiedzy na temat zasobów przyrodniczych kraju.

PTOP „Salamandra” włączyła się we wszystkie etapy działań. Uczestniczyliśmy w tworzeniu metodyki, opracowując zasady inwentaryzacji kręgowców. Przedstawiciele Towarzystwa biorą udział w pracach krajowego i niektórych regionalnych organów doradczych, kontrolujących merytoryczną stronę badań. Przede wszystkim jednak specjaliści z „Salamandry” uczestniczyli w pracach terenowych, prowadząc inwentaryzację w różnych nadleśnictwach.

Zgodnie z oczekiwaniami, pierwszy rok inwentaryzacji, mimo że była przygotowywana w pośpiechu i często sposób jej realizacji budził poważne zastrzeżenia, przyniósł wiele cennych, nowych informacji. Nie tylko potwierdził poprawność wcześniej zgłoszonych propozycji, ale dostarczył danych, które pomogą w opracowaniu kolejnego wydania polskiej Shadow List Natura 2000. Mamy też nadzieję, że zdobyta wiedza zostanie wykorzystana przez Lasy Państwowe do zwiększenia skuteczności ochrony przyrody na zarządzanych przez nie terenach. Wszak warunkiem skutecznej ochrony jest uprzednie poznanie posiadanych zasobów. Dlatego cieszą nas zapewnienia, że Lasy mają zamiar kontynuować te badania w kolejnych latach.

Andrzej Kepel















Nietoperze bywają chore

Pewnego letniego popołudnia w siedzibie gdańskiego koła „Salamandry” zadzwonił telefon. Głos w słuchawce prosił o pomoc dla znalezionego na podwórku nietoperza. Zgłoszenie, jakich wiele. Pojechaliśmy po zwierzątko. Był to dorodny samiec mroczka późnego. Po krótkiej obserwacji zachowanie nietoperza wzbudziło w nas niepokój. Mroczek reagował agresywnie na najmniejszą próbę dotyku, przewracał się na plecy i nie potrafił się odwrócić. Próba napojenia nietoperza skończyła się niepowodzeniem – miał problemy z przełykaniem. Wkrótce zdechł. Wynik badania w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej potwierdził niestety nasze obawy. Zwierzę było zarażone wirusem nietoperzowej wścieklizny. Na szczęście żadna z osób zajmujących się nietoperzem nie miała z nim bezpośredniego kontaktu i obeszło się bez szczepień. Schwytano go do tekturowego pudełka bez brania do ręki, a później wszystkie czynności były przy nim wykonywane w grubych, trudnych do przegryzienia rękawicach z zachowaniem ostrożności i zasad higieny. Przy tej okazji warto przypomnieć o bardzo ważnym fakcie. Wszystkie dzikie zwierzęta (nie tylko nietoperze) mogą przenosić groźne dla człowieka choroby. Bądźmy więc rozsądni i choć wścieklizna występuje coraz rzadziej, w kontaktach ze zwierzętami zawsze zachowujmy ostrożność.

Agnieszka Przesmycka






























CITES – trochę nowości

W czerwcu 2007 r., w Hadze, odbyła XIV Sesja Konferencji Stron Konwencji o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem (CITES). Podczas dwutygodniowych obrad państwa będące sygnatariuszami Konwencji podjęły kilka istotnych decyzji.

Wystąpienie delegacji Kenii w sprawie wprowadzenia dwudziestoletniego moratorium na handel kością słoniową

Wystąpienie delegacji Kenii w sprawie wprowadzenia dwudziestoletniego moratorium na handel kością słoniową
Fot. Borys Kala

Poza oficjalną delegacją (dwóch przedstawicieli Ministerstwa Środowiska), na posiedzeniu Polskę reprezentowali także trzej obserwatorzy i jeden gość z organizacji pozarządowych. Przedstawiciele PTOP „Salamandra” koordynowali udział 10-osobowej grupy z CEEWEB (sieci organizacji przyrodniczych z Europy Centralnej i Wschodniej), prowadzącej działania edukacyjne i lobbingowe, wspierające proprzyrodnicze decyzje Konferencji Stron. Podczas sesji przede wszystkim wspieraliśmy projekt objęcia ochroną CITES węgorza europejskiego oraz przekonywaliśmy o zagrożeniach płynących z pomysłu wyłączenia spod ochrony rysia rudego. Ogłosiliśmy też wyniki rocznego monitoringu handlu zagrożonymi gatunkami zwierząt w siedmiu krajach naszej części Europy.

Mimo że jak zawsze nie wszystkie zmiany przyjęte podczas Sesji są dobre dla przyrody i nie wszystkie dobre propozycje zostały przyjęte, jej ostateczne rezultaty* można uznać za korzystne. Spośród kilkudziesięciu decyzji i rezolucji na szczególną uwagę zasługują:

  • doprowadzenie do porozumienia wszystkich państw afrykańskich i przyjęcia decyzji, która co prawda dopuszcza sprzedaż państwowych zapasów kości słoniowej, zarejestrowanych przez państwa afrykańskie do końca ubiegłego roku, ale po zakończeniu tej sprzedaży wprowadza dziewięcioletni okres zakazu międzynarodowego handlu kością słoniową i wprowadzania jakichkolwiek wyjątków. Okres ten ma m.in. umożliwić „oczyszczenie rynku”, zapanowanie nad kłusownictwem oraz przeprowadzenie dokładnej oceny stanu poszczególnych populacji słoni w Afryce;
  • włączenie węgorza europejskiego do Załącznika II CITES;
  • odrzucenie amerykańskiej propozycji wyłączenia rysia rudego spod ochrony CITES, co mogłoby zagrozić innym gatunkom rysia (w tym euroazjatyckiemu), poprzez umożliwienie niekontrolowanego handlu rysimi skórami;
  • oficjalne dostrzeżenie specyfiki handlu internetowego chronionymi okazami i rozpoczęcie działań w kierunku zwiększenia skuteczności jego kontroli.

Andrzej Kepel

*) Szczegółowe informacje o przebiegu i rezultatach wszystkich sesji Konferencji Stron CITES można znaleźć w Internecie pod adresem www.cites.org.







Wybór numeru

Aktualny numer: 1-2/2019

Aktualny numer